E premte, 18 Shtator, 2020

Kush e zbuloi Egjiptin e lashtë

Duhet të lexoni

Ndahet nga jeta Sabit Brokaj, zv.ministri Koçi: Mentor i së majtës shqiptare, do na mungosh!

Me lajmin e ndarjes nga jeta të doktor Sabit Brokaj, nuk kanë munguar as komentet e miqëve dhe dashamirësve...

KLSH-ja nuk do të jetë vetëm, institucion i zhurmës mediatike

Nga Fejzo Subashi Ende në fillesat e tij, si kreu i KLSH-së, Prof .Arben Shehu, po tregon qartë se ka tjetër...

Nis shpërndarja e kartës së studentit dhe në konvikte, RSU2: Një mjet i domosdoshëm për çdo student!

Që prej ditës së mërkurë ka nisur shpërndarja e kartës së studentit dhe në Rezidencën Studentore Universitare Nr.2. Një nisëm...
GazetaOra.com është platformë informative e pavarur dhe e saktë. Për të mundësuar vazhdimin e punës tonë, për të ju informuar shpejtë, saktë dhe paanshëm, na duhet ndihma juaj me donacion. Ndihma juaj do të lehtësonte ekzistencën e kësaj ore të pavarur në dorën tuaj. Paraprakisht ju falenderojmë.

Për të dhuruar donacion, ju lutemi klikoni "Donate" mëposhtë:

Sikur të mos ishte zbuluar Guri i Rosett-as më 15 korrik 1799, ndoshta do të kishim ende shumë vështirësi të lexonim atë që egjiptianët e lashtë kishin shkruajtur në monumente të panumërta, mijëra vjet më parë.

Guri i Rosetta-s është një fragment i një pllake të lashtë ku është skalitur një dekret të botuar në Memphis në vitin 196 pes, në emër të Faraonit Ptolemeu V.

Dekreti shfaqet në tre shkrime të ndryshme: teksti i sipërm është shkruar në hieroglifet e lashta egjiptiane, pjesa e mesme është skalitur në shkrimin demotik dhe pjesa e poshtme në greqishten e lashtë.

Për shkak të faktit se përmbajtja e gurit Rosetta paraqet në thelb përmbajtje të njëjtë në tre mbishkrimet e ndryshme, me dallime të vogla ndërmjet tyre, ky gur ishte çelësi i të kuptuarit të hieroglifeve egjiptiane dhe vetë qytetërimit të lashtë.

Thjesht, Guri Rosetta është një faqe e lashtë Uikipedia, e cila ndihmoi dijetarët të kuptonin gjuhën e shkruar të Egjiptit të lashtë.

Për shkak të faktit se Guri i Rosetta-s ishte në thelb teksti i parë shumëgjuhësh i zbuluar në kohët moderne, ai ngjalli interes publik për potencialin e tij, për të deshifruar shkrimin hieroglifik deri atëherë të papërkthyeshëm të Egjiptit të Lashtë. Si rezultat kopje të tijat litografike filluan të qarkullojnë në muzetë dhe mes dijetarëve evropianë. Kështu nisi një revolucion historik dhe kopja e gurit të Rosetta-s ishte një mjet i domosdoshëm për këdo që studionte Egjiptin e lashtë.

Përkthimi i parë i plotë i tekstit të lashtë grek u shfaq në vitin 1803, por vetëm në vitin 1822, Jean-François Champollion njoftoi në Paris deshifrimin e teksteve hieroglifike egjiptiane, shumë kohë përpara se gjuhëtarët të ishin në gjendje të lexonin me saktësi mbishkrimet dhe tekstet e tjera të Egjiptit të lashtë.

Një gur i thyer, një fragment historik

Guri i Rosetta-s është vetëm një pjesë e një pllake shumë më të madhe që ka humbur në histori.

Për shkak se mungojnë disa fragmente, asnjë nga tekstet e gdhendura në gurin e Rosetta-s nuk janë të plota.

Pjesa më e dëmtuar është e sipërmja, e shkruar në hieroglife, nga të cilat vetëm katërmbëdhjetë rreshta janë të dukshme, të gjitha ndërpriten në anën e djathtë dhe dymbëdhjetë prej tyre janë gjetur të paplota në anën e majtë.

Shkrimi demotik u gjet në një gjendje shumë më të mirë, pasi ka tridhjetë e dy rreshta, katërmbëdhjetë prej të cilave janë dëmtuar pak në anën e djathtë.

Teksti i poshtëm në greqisht ka pesëdhjetë e katër rreshta, njëzet e shtatë prej tyre të plota dhe pjesa tjetër janë dëmtuar në këndin e poshtëm të djathtë të stelës.

Ja një përmbledhje e shkurtër informacionesh mbi këtë copë të çmuar të historisë:

Ai u zbulua në vitin 1799 nga ushtarët francezë që po rindërtonin një kështjellë në Egjipt. Teksti është skalitur në vitin 196 para Krishtit.

Guri u zbulua pranë një fshati të vogël në Rosetta të quajtur Delta.

Guri përcjell një mesazh të shkruar nga priftërinjtë e lashtë egjiptianë në nder të Faraonit, duke përshkruar të gjithë gjërat që sundimtari kishte bërë e që ishin të mira për priftërinjtë dhe për popullin e Egjiptit./gazetaobserver.com

PËRGJIGJU

Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
Ju lutemi shkruani emrin tuaj këtu

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Më të rejat

Ndahet nga jeta Sabit Brokaj, zv.ministri Koçi: Mentor i së majtës shqiptare, do na mungosh!

Me lajmin e ndarjes nga jeta të doktor Sabit Brokaj, nuk kanë munguar as komentet e miqëve dhe dashamirësve...

KLSH-ja nuk do të jetë vetëm, institucion i zhurmës mediatike

Nga Fejzo Subashi Ende në fillesat e tij, si kreu i KLSH-së, Prof .Arben Shehu, po tregon qartë se ka tjetër vizion, strategji në menaxhimin dhe...

Nis shpërndarja e kartës së studentit dhe në konvikte, RSU2: Një mjet i domosdoshëm për çdo student!

Që prej ditës së mërkurë ka nisur shpërndarja e kartës së studentit dhe në Rezidencën Studentore Universitare Nr.2. Një nisëm kjo e Agjencisë së Rinisë...

E TASH KUSH ME I RA MURIT ME KOKË? ALBIN KURTI, ISH -UÇK-istat APO LDK!?

Shkruan : Refiqe R. Hamiti Emri shqiptar dhe Kosovë po "vdes",në gjumë. Ose,ose ta quajmë Kosovën si "borëbardha" ,deri sa të vijë princi ta puth...

Shqipëri-Lituani, publikohet formacioni i Kombëtares

Në prag të ndeshjes me Lituaninë, është publikuar formacioni i Kombëtares. Tekniku italian nuk ka bërë tre ndryshime nga sfida në transfertë ndaj Bjellorusisë,...

Më shumë artikuj të ngjajshëm